W lipcu 1917 roku pruskie władze uwięziły w Gdańsku Józefa Piłsudskiego. Gdyby Niemcom udało się wówczas zrealizować plan skazania komendanta Legionów Polskich na karę śmierci, historia naszego kraju i Europy mogłaby się potoczyć zupełnie inaczej…
Gdy w odpowiedzi na wezwanie Józefa Piłsudskiego żołnierze I i III Brygady Legionów Polskich odmówili złożenia przysięgi na „wierne braterstwo broni z Niemcami i Austro-Węgrami”, doszło do tzw. kryzysu przysięgowego. Niemcy uznali to za przejaw buntu. Z polecenia rezydującego w Warszawie gubernatora generalnego gen. Hansa von Beselera legiony zostały rozwiązane, blisko trzy tysiące legionistów internowano, a brygadiera Piłsudskiego oraz szefa sztabu pułkownika Kazimierza Sosnkowskiego aresztowano. W nocy z 22 na 23 lipca pozostający pod eskortą aresztanci zostali dowiezieni pociągiem do Gdańska. Z dworca doprowadzono ich do więzienia przy ul. Kurkowej i umieszczono w oddziale V Pawilonu Centralnego, który pełnił w tym czasie funkcję więzienia wojskowego. (…)
Jan Hlebowicz, publicysta, historyk, pracownik IPN Gdańsk
Więcej przeczytasz w 15. numerze dwutygodnika „Pielgrzym” [21 i 28 lipca 2024 R. XXXV Nr 15 (904)], str. 28-29.
Dwutygodnik „Pielgrzym” w wersji papierowej oraz elektronicznej (PDF) można zakupić w księgarni internetowej Wydawnictwa Bernardinum.