Odzyskanie niepodległości Polski po blisko 150 latach od pierwszego rozbioru na ogół kojarzy się z 11 listopada 1918 roku, dniem objęcia władzy przez Józefa Piłsudskiego jako Tymczasowego Naczelnika Państwa Polskiego. Tak było jednak tylko w Warszawie i Królestwie Polskim, czyli byłym zaborze rosyjskim. Pomorze, w tym diecezja chełmińska, musiało na tę chwilę czekać jeszcze ponad rok.


Zgodnie z ustaleniami traktatu wersalskiego, podpisanego 28 czerwca 1919 roku, ziemie zaboru pruskiego (niestety nie wszystkie) miały zostać przekazane w sposób pokojowy we władanie Polaków dopiero po 10 stycznia 1920 roku, czyli po wymianie dokumentów ratyfikacyjnych aliantów i rządu niemieckiego. Prusacy w tym czasie zorganizowali na Pomorzu Gwardię Ochronną Granic (Grenzschutz) celem „ochłodzenia” entuzjazmu Polaków i pilnowania porządku, a przy okazji wykorzystania tego okresu na wywiezienie do Rzeszy wszystkiego, co było możliwe. (…)

ks. Anastazy Nadolny






Więcej przeczytasz w najnowszym numerze dwutygodnika „Pielgrzym” (03/2020).

Odzyskanie niepodległości Polski po blisko 150 latach od pierwszego rozbioru na ogół kojarzy się z 11 listopada 1918 roku, dniem objęcia władzy przez Józefa Piłsudskiego jako Tymczasowego Naczelnika Państwa Polskiego. Tak było jednak tylko w Warszawie i Królestwie Polskim, czyli byłym zaborze rosyjskim. Pomorze, w tym diecezja chełmińska, musiało na tę chwilę czekać jeszcze ponad rok.